chết yểu

Đứa trẻ ấy đã chết yểu vì bệnh hiểm nghèo.

Định nghĩa

1. Động từ:
   • Chết khi còn trẻ, chưa sống hết tuổi thọ tự nhiên: "chết yểu" chỉ cái chết xảy ra ở độ tuổi còn rất trẻ, thường là trước khi trưởng thành hoặc trước tuổi trung niên, trái với quy luật sinh lão bệnh tử thông thường.
   • Mang hàm ý tiêu cực, xui xẻo: Trong văn hóa dân gian, "chết yểu" thường được coi là điều không may mắn, liên quan đến nghiệp quả hoặc số phận hẩm hiu.

Ví dụ sử dụng

• (Đứa bé qua đời quá sớm, chưa kịp lớn.)
• (Theo quan niệm cổ truyền, cái chết sớm là hậu quả của việc thiếu phước lành.)
• (Anh ấy đau buồn vì em gái mất khi còn quá trẻ.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "chết yểu" trong văn học: thường được dùng để miêu tả bi kịch, số phận bất hạnh của nhân vật trẻ tuổi.

  • Kiếp hồng nhan bạc mệnh, nàng đã chết yểu trong cô đơn. (Cuộc đời người đẹp thường ngắn ngủi, nàng ra đi khi tuổi còn xuân.)

• "chết yểu" trong thành ngữ: kết hợp với các từ khác để tạo sắc thái nhấn mạnh.

  • Chết yểu chết non: cách nói dân gian nhấn mạnh cái chết sớm, bất thường.

    • Người ta đồn rằng ngôi nhà đó có ma của một cô gái chết yểu chết non. (Ngôi nhà bị cho là ám khí xấu do cái chết oan ức của một thiếu nữ.)

Biến thể và từ gần giống

• Chết non (động từ): chết khi còn quá nhỏ, chưa kịp trưởng thành — gần nghĩa với "chết yểu", nhưng thường dùng cho trẻ sơ sinh hoặc động vật.

  • Con chó con bị bệnh và chết non. (Chó con qua đời khi chưa đầy tháng.)

• Yểu mệnh (tính từ/ danh từ): số phận ngắn ngủi, chết sớm (thường dùng trong văn chương).

  • Người yểu mệnh thường có tài năng nhưng không được sống lâu. (Người có số mệnh ngắn thường tài hoa mà bạc phận.)

Từ đồng nghĩa

• Chết sớm: chết trước tuổi thọ trung bình, không nhất thiết phải rất trẻ.
• Bạc mệnh: số phận mỏng manh, dễ chết yểu (thường nói về phụ nữ đẹp).
• Đoản thọ: chết khi tuổi đời ngắn (từ Hán Việt, trang trọng hơn).

Thành ngữ liên quan

• Hồng nhan bạc mệnh: người con gái đẹp thường có số phận ngắn ngủi, hay chết yểu.
  • Nàng là một minh chứng cho câu "hồng nhan bạc mệnh", chết yểu ở tuổi đôi mươi. (Nàng ra đi trẻ như lời nguyền của sắc đẹp.)
• Chết yểu không kịp khóc: cách nói dân gian về cái chết bất ngờ, không ai kịp thương tiếc.
  • Anh ta ra đi đột ngột, chết yểu không kịp khóc. (Cái chết đến quá nhanh, không ai chuẩn bị tinh thần.)